3D Baskı Fiyatları Nasıl Hesaplanır?

"3D baskı ne kadar tutar?" sorusunun tek bir cevabı yok, ama tahmin edilebilir bir formülü var. Bu yazıda o formülü açık açık yazıyoruz: neyin fiyatı artırdığını bilirseniz, tasarımınızda küçük değişikliklerle maliyeti kendiniz düşürebilirsiniz.

Buraya TL rakamı yazmıyoruz — çünkü yazılan rakam altı ay içinde eskir ve eskidiğini kimse fark etmez. Güncel fiyat için ürün sayfalarına bakın ya da teklif isteyin; burada fiyatın nasıl oluştuğu var.

1. Baskı süresi. Kalemin en büyüğü budur. Makine parçayı basarken saatlerce meşguldür ve o süre boyunca başka iş yapamaz.
2. Malzeme miktarı. Harcanan filamentin gramı. Çoğu küçük parçada bu kalem sanılandan küçüktür.
3. Tasarım işi. Hazır dosya gönderdiyseniz sıfır. Sıfırdan çizilecekse işin bu kısmı tek seferliktir ve adede bölünür.

Buna sonradan eklenen tek şey adettir: hazırlık maliyeti tek ürüne değil siparişin tamamına dağılır, bu yüzden adet arttıkça birim fiyat düşer.

• Yükseklik. Baskı katman katman aşağıdan yukarı ilerler. Parçanın yüksekliği doğrudan katman sayısıdır. Yatırılabilen bir parçayı yatırmak süreyi belirgin biçimde kısaltır.
• Dolgu oranı. Parçanın içi tamamen dolu basılmaz; içeride bir petek yapı olur. Dekoratif bir objede düşük dolgu yeterlidir, yük taşıyan bir aparatta yüksek dolgu gerekir. Aradaki fark süreye doğrudan yansır.
• Katman kalınlığı. İnce katman daha pürüzsüz yüzey verir ama katman sayısını artırır. Yazının okunması gereken bir parçada ince katman değer; görünmeyecek bir aparatta gereksiz maliyettir.
• Destek yapıları. Havada kalan çıkıntılar altına geçici destek basılmasını gerektirir. Destek hem süre hem malzeme demektir ve sonradan temizlenir.

Bunlar bizim aleyhimize görünebilir ama pratikte iki taraf da kazanır: doğru kurgulanmış bir iş hem ucuza gelir hem de daha iyi çıkar.

1. Parçayı yatırın. Uzun ve ince bir parçayı dik yerine yatık basmak hem süreyi kısaltır hem de çoğu zaman daha sağlam olur.
2. Gereksiz dolguyu isteyin, gerekli dolguya karışmayın. Dekoratif objede yüksek dolgu para yakmaktır; yük taşıyan aparatta düşük dolgu parçayı çöpe atmaktır. Parçanın işini söyleyin, dolguyu biz ayarlayalım.
3. Çıkıntıları azaltın. Havada kalan geniş çıkıntılar destek gerektirir. Tasarımda küçük bir açı değişikliği desteği tamamen ortadan kaldırabilir.
4. Büyük parçayı bölün. Tek parçada yaklaşık 25×25×25 cm basabiliyoruz; daha büyüğü bölünüp birleştirilir. Doğru bölme yeri seçildiğinde ek yeri görünmez ve parça zayıflamaz.
5. Adet verin. Aynı işin ikinci ve üçüncü kopyası, birincisinden ucuzdur; hazırlık bir kez yapılır.

Elinizde basılabilir bir dosya (STL, 3MF) varsa tasarım ücreti yoktur — doğrudan basılır. Tasarım işi şu üç durumda girer:

• Dosyanız yok. Fotoğraf, eskiz ya da ölçüden model çizilecek.
• Dosyanız var ama basılamaz durumda. Kapalı olmayan yüzeyler, ters normaller, çok ince duvarlar. Onarım da bir iştir.
• Ölçü değişikliği gerekiyor. Parametrik bir dosyada (STEP) bu kolaydır; yalnız STL varsa model çoğu zaman baştan çizilir.

Tasarım tek seferlik bir maliyettir. On adet bastıracaksanız bu kalem ona bölünür; tek adette ise toplam fiyatın büyük kısmını oluşturabilir.

Aynı parçaya çok farklı fiyatlar duyabilirsiniz. Fark genelde şuralardan çıkar ve bilmek işinize yarar:

• Dolgu oranı düşürülmüştür. Aynı parça içi neredeyse boş basıldığında hem hızlı hem ucuz olur — ve elinize geldiğinde ilk zorlamada kırılır.
• Katman kalın atılmıştır. Süre kısalır, yüzey kabalaşır. Görünmeyecek bir parçada sorun değil, hediyelik bir üründe sorun.
• Malzeme ucuza kaçılmıştır. Kalitesiz filament boyut sapması ve katman ayrışması yapar.
• Tasarım işi hesaba katılmamıştır. "Ucuz" teklif sonradan "dosya gönderin" diye döner.

Ucuz teklif her zaman kötü değil; ucuzluğun nereden geldiğini sormak yeterli.